Burnham'dan kölelik özrüne açık kapı, saraydan yetki uyarısı

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, tarihi köle ticaretiyle ilgili tazminat taleplerine karşı çıkarken, ülkenin resmi özür dilemesi çağrılarına kapıyı kapatmadı. Burnham, 'Bu tür bir özür talebine de açığım' sözleriyle konuya ilişkin tutumunu ortaya koydu.

Açıklama, 1-4 Kasım tarihlerinde Antigua ve Barbuda'da düzenlenecek İngiliz Milletler Topluluğu Hükümet Başkanları Toplantısı (CHOGM) öncesinde geldi. Burnham, The Guardian gazetesinde kaleme aldığı makalede köle ticaretine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Manchester'ın köle ticaretiyle bağı

Burnham, makalesinde Manchester'ın köle ticaretinin kaldırılmasındaki rolüne dikkat çekerken, kentin pamuk sanayisinin de kölelerin emeği üzerine kurulduğunu belirtti. 'Ülkenin her yerinde buna benzer hikayeler var. Ülkemiz, köleliği kaldıran cesur insanların olduğu kadar insan yaşamı üzerinden ticaret yapan da bir ülke' dedi.

Atlas Okyanusu'ndaki köle ticaretini 'barbarca' olarak niteleyen Burnham, 'Kölelerin insan olduğu görmezden gelindi. Ailelerinden koparıldılar, eşya gibi muamele gördüler, ölene kadar çalıştırıldılar. Milyonlarca insanın acısı için üzüntümü ve vicdan azabımı paylaşmak istiyorum' ifadelerini kullandı.

CHOGM'de zor meseleler masada

Burnham, köleliğin tarafları arasındaki ilişkilerin bugün iç içe geçtiğini belirterek CHOGM'de bu milletlerin bir araya gelip günümüzün sınamalarına karşı çözüm arayacağını kaydetti. İngiliz Milletler Topluluğu'nun köleliğin etkilediği üyelerinin bu meseleleri masaya yatırmak istediğini vurgulayan Burnham, 'Kafamızı kuma gömerek İngiliz Milletler Topluluğu'nun çalışabilir halde olmasına zarar verdik. Geleceğini güvence altına almak için doğru olan şey bu zor meseleleri konuşmaktır' dedi.

Burnham, İngiltere'nin bu konuda dürüst davranması gerektiğini de vurguladı. 'Köleliği kaldırma konusunda dünyaya öncülük etmiştik. Bugün de bu liderliği gösterebiliriz. Atlantik köle ticaretinden etkilenenlerle bir diyalog başlatmayı teklif ediyoruz. İngiltere adına resmi bir özür dilenmesi yönündeki çağrıları dinlemek de bu sürecin önemli bir parçasını oluşturacak. Bu tür bir özür talebine de açığım' ifadelerini kullandı.

Tazminat taleplerine ise farklı bir yanıt veren Burnham, 'Doğru yanıtın bu olmadığını düşünüyorum. Farklı bir çağda, başka yasalar altında yaşananlar nedeniyle bunlarda hiçbir etkisi olmayan bugünün Britanyalılarının geçmişin yanlışlarından sorumlu tutulamayacağını düşünüyorum' değerlendirmesini yaptı. İngiliz Milletler Topluluğu üyeleriyle geçmişle yüzleşip geleceğe odaklanarak yeni bir dönem başlatmak istediğini kaydetti.

Buckingham Sarayı: Karar hükümetin

İngiliz kamu yayıncısı BBC'nin haberine göre, Kral 3. Charles'ın Antigua ve Barbuda'da düzenlenecek CHOGM'de yapacağı konuşmada kölelik geçmişine değinmesi bekleniyor. Buckingham Sarayı Sözcüsü, Kral'ın 3 Kasım Salı günü yapacağı konuşmaya ilişkin, 'Bu ziyarette geçmişin en utanç verici olaylarıyla yüzleşmekten geri durmayacak. Bu nedenle konuşmasında gerçek bir samimiyet ve içten bir üzüntüyle bu konulara yer vereceğini bekleyebilirsiniz' ifadelerini kullandı.

Sözcü, Kral Charles'ın Başbakan Burnham'ın açıklamalarına ilişkin değerlendirmede bulunup bulunmayacağı sorusuna ise Kral'ın hükümetin siyasi tutumuna ilişkin yorum yapmasının uygun olmayacağı yanıtını verdi. Kraliyete yakın kaynaklar da İngiltere'nin köle ticaretindeki rolü nedeniyle resmi özür dilenmesine ilişkin kararın Buckingham Sarayı'nın değil, hükümetin yetkisinde olduğunu vurguladı.