Sivas'ta 3 bin 400 yıllık Hitit arşivi bulundu
Kayalıpınar kazılarında bulunan Hitit dönemi tabletleri, bir salgın hastalığı, bebek prensesin ölümünü ve orduya yapılan yardım çağrısını belgeleyen kayıtlar içeriyor.
Sivas'ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar'da sürdürülen arkeolojik kazılarda, yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesine ait çivi yazılı tabletler gün yüzüne çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un duyurduğu buluntular, Hitit kraliyet ailesinin yaşadığı bir salgından askeri tehditlere, kehanet uygulamalarından saray yaşamına kadar geniş bir döneme ışık tutuyor.
184 tablete ulaşan dev arşiv
Hitit kaynaklarında Šamuḫa adıyla anılan Kayalıpınar'da, Kral II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçası bulundu. Önceki kazı sezonunda ortaya çıkarılan 53 tablet ve parçasıyla birlikte arşivdeki toplam belge sayısı 184'e ulaştı. Hititçe ve Hurrice metinler içeren arşiv, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hititçe arşiv olarak nitelendirildi.
Bebek prensesin hastalığı ve cenaze ritüeli
Arşivdeki en çarpıcı belgeler, özellikle çocukları ve bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgına ait kayıtlar. Tabletlerde, kraliyet ailesindeki çocukların sağlık durumunun kehanet yoluyla izlenmeye çalışıldığı görülüyor. Belgeler arasında henüz anne sütüyle beslenen bir bebek prensesin sağlık durumuna dair kayıtlar ile hayatını kaybetmesinin ardından gerçekleştirilen cenaze ritüelini anlatan başka bir tablet de bulunuyor.
Orduya yardım çağrısı ve kuş falcıları
Tabletler arasında Batı Anadolu'daki Hitit generallerinin krala gönderdiği bir mektup da yer alıyor. Mektupta, düşman tehdidi karşısında asker, at ve savaş arabası talep edildiği, gerekli desteğin ulaşmaması halinde ordunun ağır bir yenilgiyle karşılaşabileceği uyarısının yapıldığı aktarılıyor. Belge, Hititlerin askeri haberleşme yöntemleri ve uzak bölgelerdeki gelişmelerin krala bildiriliş biçimi hakkında bilgi veriyor.
Arşivde ayrıca kuş falcılarının gözlemlerini kaydettiği tabletler de bulunuyor. Metinlerde falcıların ziyaret ettikleri yerler, izledikleri güzergahlar ve kuşlara ilişkin gözlemleri kayıt altına alınmış durumda. Bu belgeler, kuşların davranışlarının geleceğe dair işaret olarak nasıl yorumlandığını gösteriyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle 2021 yılından bu yana sürdürülen kazılar, Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığındaki ekip tarafından yürütülüyor. Yeni buluntular, Anadolu'nun binlerce yıllık geçmişine ilişkin araştırmalar için önemli bir kaynak oluşturuyor.
