Sıfır Atık Hareketi'nde 9 yıllık bilanço açıklandı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Sıfır Atık Hareketi, başlangıcından 2025 sonuna kadar 90 milyon ton atığın geri kazanılmasını sağladı. Bakanlığın verilerine göre bu süreç ekonomiye 365 milyar TL katkı olarak yansıdı. Geri kazanılan miktarın 36,1 milyon tonunu kağıt ve karton, 10,2 milyon tonunu plastik, 3,5 milyon tonunu cam, 9,6 milyon tonunu metal, 30,6 milyon tonunu ise organik ve diğer geri kazanılabilir atıklar oluşturdu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde yürütülen hareket, 27 Eylül 2017'de başlatılmıştı. Sıfır Atık Hareketi, bu yıl 9'uncu yılını '0'dan COP31'e Dünya İçin Hep Birlikte' temasıyla kutlayacak. Bu yılın teması, Türkiye'nin Antalya'da düzenlenecek COP31'e ev sahipliği yapması dolayısıyla belirlendi.

Geri kazanım oranı yüzde 37,53'e yükseldi

2017 yılında yüzde 13 olan geri kazanım oranı, 2025'te yüzde 37,53'e yükseldi. Bu oranın 2035'te yüzde 60'a, 2053'te ise yüzde 70'e çıkarılması hedefleniyor. Bugüne kadar 220 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi kuruldu ve 28 milyon kişiye eğitim verildi.

Geri kazanım çalışmalarıyla 270 milyar kilovatsaat enerji, 2 trilyon litre su ve 60 milyar litre petrol tasarrufu sağlandı. Bu çalışmalar sayesinde 613 milyon ağacın kesilmesinin önüne geçildiği, ayrıca 180 milyon ton sera gazı salımının engellendiği belirtildi.

COP31 in öncelikli başlıkları arasında

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Sıfır Atık'ın COP31'in 10 öncelikli eylem başlığı arasında yer aldığını açıkladı. Kurum, Sıfır Atık ve metan azaltımı başlığı kapsamında dünya genelinde atık üretimindeki artışın 2035'e kadar yarı yarıya azaltılmasının hedeflendiğini belirtti.

Türkiye'nin girişimiyle Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 2022'de 30 Mart'ı Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan etti. 2023'te ise Emine Erdoğan başkanlığında BM Sıfır Atık Danışma Kurulu oluşturuldu. Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı'nı 25 Eylül itibarıyla 136 ülkeden 459 binden fazla kişi imzaladı, beyana 50'den fazla lider eşi ile uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileri ve yabancı bakanlar destek verdi. Proje bugüne kadar 7 uluslararası ödüle layık görüldü.

Deniz çöpü toplama ve Sıfır Atık Köyleri

2019'da başlatılan Sıfır Atık Mavi kapsamında 28 kıyı ilinde deniz çöplerinin toplanması ve farkındalık çalışmaları sürdürülüyor. Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 375 bin ton deniz çöpü toplandı. Fethiye Körfezi'nde 8 Eylül'de başlatılan temizlik projesiyle üç yılda yaklaşık 16,3 milyon metreküp dip çamurunun çıkarılması planlanıyor. Deniz çayırlarını korumak amacıyla Göcek'teki 17 koyda toplam 856 tekneye hizmet verebilecek mapa ve şamandıra sistemleri oluşturuldu.

COP31 kapsamında Antalya'nın Aksu, Manavgat ve İbradı ilçelerinde üç mahallede Sıfır Atık Köyleri oluşturuluyor. Bu köylerde yeniden kullanım, geri dönüşüm ve organik atıkların değerlendirilmesine yönelik örnek uygulamalar hayata geçirilecek.