Haydarpaşa'da ahşap kazıkların yüzde 80'i yok olmuş

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Haydarpaşa Gar Sahası'ndaki restorasyon çalışmalarında yapının temeline ilişkin kritik bir bulguya ulaşıldığını duyurdu. Bakan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda orijinal projeler üzerinden yürütülen araştırmanın sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı.

Bin kazıktan sadece 200'ü yerinde çıktı

Ersoy'un açıklamasına göre, 1909'da resmî açılışı yapılan gar binasının orijinal projelerinde temel altına uzunlukları 8 ila 21 metre, çapları 50 ila 90 santimetre arasında değişen yaklaşık 1000 ahşap kazık yerleştirilmişti. Jeoradar incelemelerinde bu kazıklardan yalnızca 200'ünün yerinde olduğu, 800 kazığın ise bulunmadığı tespit edildi. Bakan, bu verinin ahşap kazıkların yaklaşık yüzde 80'inin zaman içinde yok olduğunu gösterdiğini belirtti.

Zemin araştırmalarında ZF sınıfında, heterojen dolgu ve sıvılaşabilir kumdan oluşan gevşek ve suya doygun bir yapı tespit edildi. Ersoy, sıvılaşmanın gerçekleşmesi hâlinde yapıda oturma ve yanal yayılma hareketleri meydana gelebileceğinin belirlendiğini kaydetti.

Fore kazık ve enjeksiyon uygulamaları yapıldı

Bakan Ersoy, riskleri gidermek amacıyla uzman mühendislerin hazırladığı, akademik heyetlerin incelediği ve Danışma Kurulu'nun uygun bulduğu proje doğrultusunda yapı çevresinde fore kazık imalatı ile kompaksiyon ve polimer enjeksiyonu gibi zemin güçlendirme uygulamaları gerçekleştirildiğini aktardı. Uygulamalar sırasında yapının davranışının teknik izleme cihazlarıyla sürekli takip edilerek kontrollü ve aşamalı biçimde ilerlendiğini vurguladı.

Ersoy, "Tarihî yapıyı bu risklere karşı korumak amacıyla, uzman mühendislerin hazırladığı, akademik heyetlerin incelediği ve Danışma Kurulumuzun uygun bulduğu proje doğrultusunda yapı çevresinde fore kazık ve zemini sağlamlaştıran enjeksiyon uygulamaları gerçekleştirdik. Her aşamada teknik cihazlarla yapının davranışını izleyerek kontrollü biçimde ilerledik." ifadelerini kullandı.

Açılış takvimi 2027'ye ertelendi

İlk etabın daha önce İstanbul Kültür Yolu Festivali'nin başlangıcında açılmasının planlandığını hatırlatan Ersoy, hassas güçlendirme uygulamaları, bilimsel analizler ve proje revizyonları nedeniyle çalışma takviminin yeniden düzenlendiğini belirtti. Bakan, "Önceliğimiz, bu eşsiz mirası bütün değerleriyle koruyarak güvenle geleceğe taşımak. Çalışmalarımızın ilk etabını 2027 yılı içinde tamamlayarak vatandaşlarımızla buluşturmayı hedefliyoruz." açıklamasında bulundu.

Haydarpaşa Arkeopark alanında altyapı, drenaj ve ziyaretçi dolaşım güzergâhlarına yönelik kazılarda yeni arkeolojik kalıntılar ortaya çıkarıldı. Bu güzergâhlar, mevcut ve yeni bulunan kalıntıların korunma durumları dikkate alınarak yeniden düzenlendi. Farklı kurumlara ait yapı ve tesislerin taşınma süreçlerinin tamamlanmasının beklenmesi de uygulama takvimini etkileyen unsurlar arasında yer aldı.

Alanda müze ve kültür merkezleri kurulacak

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile TCDD arasında 15 Ağustos 2024'te imzalanan protokol kapsamında yürütülen çalışmalar, koruma ve güçlendirme uygulamalarının yanı sıra yeni kültür ve sanat alanlarının oluşturulmasını da kapsıyor. Projede Anadolu Yakası'nın ilk arkeoloji müzesi, performans sanatları merkezi, kütüphane, sergi salonları ile sanat ve tasarım atölyeleri yer alıyor.